1
Giáo viên: Lê Mỹ Quỳnh
HỘI GIẢNG CHÀO MỪNG
30 NĂM NGÀY NHÀ GIÁO VIỆT NAM
20 - 11
TRƯỜNG THCS BẮC NGHĨA
SINH HỌC 9
2
GIẢI Ô CHỮ SINH HỌC
3
Ô số 1 (gồm 6 chữ cái):
Đây là 1 trong những nguyên tắc
tổng hợp AND?
Ô số 2 (gồm 8 chữ cái): Hiện tượng truyền đạt các
tính trạng của bố mẹ, tổ tiên cho
các thế hệ con cháu gọi là gì?
Ô số 3 (gồm 9 chữ cái):
Đơn phân cấu tạo nên ADN là gì?
Ô số 4 (gồm 6 chữ cái):
Người đặt nền móng cho di truyền học là ai?
Ô số 5 (gồm 3 chữ cái):
Đây là tên viết tắt của axit đêôxiribônuclêic?
Ô số 6 (gồm 8 chữa cái):
Đơn phân cấu tạo nên phân tử protein là gì?
Từ chìa khoá: Hiện tượng con sinh ra khác với bố mẹ
và khác nhau ở nhiều chi tiết là hiện tượng gì?
B
B
D T R U Y Ò N
I
I
N U C L O T I T
Ế
Ê
M E D E N
N
A N
D
D
A X I T A M N
N
I
I
5
4
3
2
1
Hết giờ
5
4
3
2
1
Hết giờ
5
4
3
2
1
Hết giờ
5
4
3
2
1
Hết giờ
5
4
3
2
1
Hết giờ
5
4
3
2
1
Hết giờ
ổ S U N G
Chương IV: BIẾN DỊ
Biến dị
Biến dị di truyền
Biến dị không di truyền
Biến dị tổ hợp
Đột biến
Đột biến gen
Đột biến nhiễm sắc thể
Thường biến
Đột biến gen
5
Tiết 24:
ĐỘT BIẾN GEN
6
Đoạn gen ban đầu (a):
Quan sát sơ đồ H 21.1 SGK, hoàn thành
bài tập sau (1 phỳt):
+ Có ... cặp nuclêôtit.
+ Trình tự các cặp nuclêôtit?
-T-G-A-T- X-
| | | | |
-A-X-T-A- G-
5
I. ĐỘT BIẾN GEN LÀ GÌ?
7
d
Đoạn gen ban đầu a, đoạn gen bị đột biến b, c, d
I. ĐỘT BIẾN GEN LÀ GÌ?
8
(d)
(c)
(b)
Đặt tên dạng biến đổi
Điểm khác so với đoạn gen (a)
Số cặp nuclêôtit
Đoạn gen
4
6
5
Mất cặp X -G
Thêm cặp T - A
Thay cặp A -T
bằng cặp G - X
Mất một cặp nuclêôtit
Thêm một cặp nuclêôtit
Thay thế một cặp
nuclêôtit
Quan sát hình và thảo luận nhóm (5 phút) để hoàn thành bảng sau:
9
- Đột biến gen là những biến đổi trong cấu trúc của gen liên quan tới một hoặc một số cặp nuclêôtit.
Kể tên một số dạng đột biến gen?
Các dạng đột biến gen: mất, thêm, thay thế... một, một số cặp nuclêôtit.
Vậy đột biến gen là gì?
I. ĐỘT BIẾN GEN LÀ GÌ?
Đột biến gen là biến dị có di truyền không?
10

Mất cặp nucleotit
Thay thế cặp nucleotit
Thêm cặp nucleotit
I. ĐỘT BIẾN GEN LÀ GÌ?
11
II. NGUYÊN NHÂN PHÁT SINH ĐỘT BIẾN GEN
12
Em hãy cho biết những nguyên nhân phát sinh
đột biến gen?
Vì sao các tác nhân đó lại gây biến đổi gen?
Máy bay Mỹ rãi chất độc màu da cam xuống các cánh rừng Việt Nam
Mỹ ném bom nguyên tử xuống hai thành phố Hiroshima và Nagasaki
Lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật
13
II. NGUYÊN NHÂN PHÁT SINH ĐỘT BIẾN GEN
Tự nhiên: Do ảnh hưởng phức tạp của các yếu tố bên trong và bên ngoài cơ thể tác động làm rối loạn quá trình tự sao chép của phân tử ADN.
Nhân tạo:
Dùng các tác nhân vật lí, hóa học để tạo ra các giống cây trồng, vật nuôi phù hợp mục đích sử dụng.
14
Chúng ta phải làm gì để hạn chế những hậu quả đó?
Hãy hành động vì chính sự sống của chúng ta!
Và hậu quả để lại là…
Dị tật bẩm sinh
Nạn nhân
chất độc da cam
15
Dị tật bẩm sinh
Nạn nhân
chất độc da cam
16
III. VAI TRÒ CỦA ĐỘT BIẾN GEN
17
ĐBG làm mất khả năng tổng hợp diệp lục ở cây mạ (màu trắng)
Lợn có đầu và chân sau
dị dạng
ĐBG ở lúa (b) làm cây cứng và nhiều bông hơn ở giống gốc (a)
Đột biến có hại
Cho biết đột biến nào có hại, đột biến nào có lợi cho bản thân sinh vật hoặc đối với con người?
Đột biến có hại
Đột biến có lợi
18
Lúa có khả năng chịu hạn, cho năng suất cao
Tay bị dị dạng
Đột biến có hại
Đột biến có lợi
Cho biết đột biến nào có hại, đột biến nào có lợi cho bản thân sinh vật hoặc đối với con người?
Đột biến có hại
Chó 3 chân
Rùa 2 đầu
19
Cho biết đột biến nào có hại, đột biến nào có lợi cho bản thân sinh vật hoặc đối với con người?
Bệnh bạch tạng
Đột biến có hại
20
III. VAI TRÒ CỦA ĐỘT BIẾN GEN
Em hãy nêu vai trò của đột biến gen?
Đa số đột biến gen là có hại nhưng số ít vẫn có đột biến có lợi. Vì vậy đột biến gen được xem là nguồn nguyên liệu quan trọng trong chọn giống, tiến hóa.
Lợn con
Lai giữa lợn Móng Cái với Đại Bạch
nguyên liệu quan trọng trong chọn giống, tiến hóa.
21
III. VAI TRÒ CỦA ĐỘT BIẾN GEN
Ngô, Lúa Tám Thơm chịu hạn tốt, năng suất cao
Ngắm "nữ hoàng" chào mào 300 triệu đồng tại Hà Nội
22
Em có biết???
Trên thế giới:
- Người ta đã chuyển được gen qui định tổng hợp caroten vào tế bào cây lúa và tạo ra giống lúa giàu vitamin A, góp phần cải thiện tình trạng thiếu vitamin A cho hơn 100 triệu trẻ em.

- Ở Anh, gen tạo chất flavonol chống bệnh ung thư và tim mạch từ thuốc lá cảnh được cấy vào cây vào cây cà chua.
23
Em có biết???
- Ở Việt Nam, trong điều kiện phòng thí nghiệm đã chuyển được gen kháng sâu, kháng bệnh bạc lá, gen tổng hợp vitamin A, gen chín sớm… vào một số cây trồng như lúa, ngô, khoai tây, cà chua, bắp cải, đu đủ…
24
Em có biết???

Trên thế giới:

Đã chuyển được gen xác định mùi sữa ở người vào tế bào phôi bò cái, làm cho sữa bò có mùi sữa người và dễ tiêu hóa dùng để nuôi trẻ trong vòng 6 tháng tuổi.
25
Dựa vào sơ đồ sau, hãy giải thích tại sao đột biến gen gây biến đổi kiểu hình?
Tại sao đột biến gen biểu hiện ra kiểu hình thường có hại cho bản thân sinh vật?
III. VAI TRÒ CỦA ĐỘT BIẾN GEN
Biến đổi trong cấu trúc của gen
Biến đổi mARN
Biến đổi Protein tương ứng
Biến đổi kiểu hình
Đột biến gen đã phá vỡ sự thống nhất hài hòa trong kiểu gen đã qua chọn lọc tự nhiên và duy trì lâu đời trong điều kiện tự nhiên, gây ra những rối loạn trong quá trình tổng hợp protein.
26
Điền từ thích hợp vào chỗ trống sau:
Đột biến gen là những biến đổi trong ……..(1)…...... . Đột biến gen xảy ra do ảnh hưởng phức tạp của ....(2)…... trong và ……..(3)….. cơ thể tới phân tử ADN, xuất hiện trong điều kiện ….(4)…… hoặc do con người gây ra.
Đột biến gen thường liên quan đến một cặp …….(5)……. (mất, thêm, thay thế một cặp nucleotit).
Đột biến gen thường ...(6)….. nhưng cũng có khi có lợi.

cấu trúc của gen
môi trường
ngoài
tự nhiên
nucleotit
GHI NHỚ
có hại
27
BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM
1. Đột biến gen là đột biến xảy ra trong:
b. Cấu trúc của nhiễm sắc thể.
c. Cấu trúc của tế bào.
d. Cấu trúc của cơ thể
a. Cấu trúc của gen.
b. Cấu trúc của nhiễm sắc thể.
c. Cấu trúc của tế bào.
d. Cấu trúc của cơ thể
a. Cấu trúc của gen.
28
BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM
2. Đột biến gen xảy ra do:
a. Rối loạn quá trình nhân đôi của phân tử ADN.
b. Một số cặp nucleotit của gen bị đứt mất.
c. Một số cặp nucleotit chen vào trình tự của gen sẵn có.
d. Tất cả các cơ chế trên.
d. Tất cả các cơ chế trên.
29
BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM
3. Đột biến gen có vai trò là:
a. Có lợi cho sinh vật.
b. Có hại cho sinh vật.
c. Đa số có hại, số ít có lợi.
d. Không có lợi cũng không có hại
c. Đa số có lợi, số ít có hại.
30
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

- Ghi nhớ nội dung bài học.
- Vận dụng kiến thức để làm bài tập ở vở bài tập.
- Sưu tầm tranh ảnh, thông tin về đột biến gen.

- Nghiên cứu bài 22: Đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể
Trả lời các câu hỏi:
1, Đột biến cấu trúc NST là gì?
2, Nguyên nhân phát sinh đột biến cấu trúc NST?
3, Tại sao đột biến cấu trúc NST lại gây hại cho con người và sinh vật?
- Sưu tầm tranh ảnh về đột biến cấu trúc NST.
31
Xin chân thành cảm ơn
quý thầy cô và các em!

********
32
Em có biết???


Ở Việt Nam, đã chuyển được gen tổng hợp hoocmon sinh trưởng ở người vào cá trạch.